Στρατηγική συμμετοχικού σχεδιασμού Δήμου Ωραιοκάστρου

Η στρατηγική συμμετοχικού σχεδιασμού για το ΣΒΑΚ του Δήμου Ωραιοκάστρου, διαμορφώθηκε λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, όπως αυτές υπαγορεύτηκαν από την ομάδα έργου.

Στόχος της στρατηγικής αποτελεί κατά αρχάς η ενεργοποίηση των εμπλεκόμενων φορέων, ομάδων αλλά και πολιτών και στη συνέχεια η εξασφάλιση της αποτελεσματικής συμμετοχής τους στη διαδικασία εκπόνησης του ΣΒΑΚ.

Ο συμμετοχικός σχεδιασμός αποτελεί προτεραιότητα για το ΣΒΑΚ, καθώς συμβάλλει:

· Στη βελτίωση της ποιότητας των αποφάσεων: Γίνεται ρεαλιστικότερη εμβάθυνση στην τρέχουσα κατάσταση των προβλημάτων, επιτυγχάνεται καλύτερη αποσαφήνιση των στόχων του σχεδιασμού, κ.ά.

· Στη δημιουργία συναινέσεων ανάμεσα σε ομάδες διαφορετικών ενδιαφερόντων: Μέσω της συμμετοχικής διαδικασίας οικοδομούνται σχέσεις αλληλοκατανόησης και μειώνονται οι αμφισβητήσεις.

· Στην νομιμοποίηση των αποφάσεων που πρόκειται να ληφθούν: Οι αποφάσεις που λαμβάνονται με τη συνεργασία και τη συναίνεση όλων, εκφράζουν μια κοινή κατεύθυνση της κοινωνίας για το σύστημα αστικής κινητικότητας, η οποία δύσκολα μπορεί να παρακαμφθεί.

· Στην καταλυτική λειτουργία απέναντι στην υιοθέτηση ακραίων θέσεων και την ανάλυση των αντιθέσεων.

· Στην ωρίμανση και ενδυνάμωση των κοινωνικών ομάδων απέναντι στην έννοια της συμμετοχής και την καλλιέργεια κουλτούρας συνεργασίας.

· Αποτελεί μια διαδικασία αμοιβαίας μάθησης μεταξύ όλων των εμπλεκομένων (πολιτών, ομάδας έργου, δημοτικής αρχής, κέντρων λήψης αποφάσεων, ομάδων συμφερόντων κ.λπ.).

Για όλους τους παραπάνω λόγους, αφού εντοπίστηκαν, από την ομάδα έργου, οι εμπλεκόμενοι φορείς και οι ομάδες πολιτών, διαμορφώθηκε το κατάλληλο και προσωποποιημένο στις ανάγκες της κοινωνίας του Ωραιοκάστρου πλάνο εμπλοκής στη διαδικασία εκπόνησης του ΣΒΑΚ.

Κάθε μέλος του Δικτύου Εμπλεκόμενων Φορέων για την εκπόνηση του ΣΒΑΚ αναλύθηκε ως προς τα χαρακτηριστικά του, ενώ παράλληλα εξειδικεύτηκε ο τρόπος προσέγγισης και συμμετοχής του στον σχεδιασμό. Η ανάλυση των εμπλεκομένων συνοψίζεται στον πίνακα:

Πλάνο εμπλοκής συμμετεχόντων

Οι φάσεις του συμμετοχικού σχεδιασμού, έτσι όπως επιλέχθηκαν από την ομάδα έργου, ώστε να προσαρμόζονται στα χαρακτηριστικά της πόλης, παρουσιάζονται παρακάτω.

Πλάνο Εμπλοκής Συμμετεχόντων

Α’ Φάση Συμμετοχικού Σχεδιασμού 1η  Θεματική Διαβούλευση για το ΣΒΑΚ Δήμου Ωραιοκάστρου: Αντικείμενο Στο πλαίσιο του 1ου σταδίου της πρώτης διαβούλευσης πραγματοποιείται η πρώτη επαφή με το Δίκτυο Εμπλεκομένων Φορέων και η ενημέρωση τους σχετικά με το αντικείμενο και τα χαρακτηριστικά των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας. Οι συμμετέχοντες καλούνται να παρουσιάσουν το ρόλο και το έργο τους στη λειτουργία της πόλης και να τοποθετηθούν σχετικά με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στις δραστηριότητες τους στο υφιστάμενο σύστημα κινητικότητας. Οι συμμετέχοντες θα πραγματοποιήσουν μια διαδικασία αυτό-αξιολόγησης του υφιστάμενου συστήματος κινητικότητας με την καθοδήγηση της ομάδας έργου. Στο πέρας της διαδικασίας θα υπογραφεί το σύμφωνο συμμετοχής από το δίκτυο των εμπλεκόμενων φορέων Για την αποτελεσματικότερη εξαγωγή αποτελεσμάτων, η ομάδα έργου θα ενημερώσει τους συμμετέχοντες για τις αρχές της Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, την πορεία υλοποίησης και για τις συνθήκες που επικρατούν στο υφιστάμενο σύστημα μετακινήσεων, σύμφωνα με τα ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία που έχει συγκεντρώσει. Το ενημερωμένο ακροατήριο θα μπορεί να τοποθετηθεί πιο εύστοχα, να κατανοήσει και να ακολουθήσει ευκολότερα τις διαδικασίες. Συμμετέχοντες Οι εμπλεκόμενοι φορείς σχετικοί με τις μεταφορές, οι θεσμικοί φορείς και οι εκπρόσωποι των πολιτών (μέσα από τις ομάδες / συλλόγους της τοπικής κοινωνίας) θα συμμετάσχουν στις διαδικασίες της 1ης διαβούλευσης. Η ομάδα έργου επέλεξε να μην εμπλέξει το ευρύ σύνολο των πολιτών στην παρούσα φάση λόγω του σύνθετου αντικειμένου. Μέθοδος Για τη διεξαγωγή της 1ης διαβούλευσης επιλέχθηκε η μέθοδος του Διαδραστικού Εργαστηρίου. Η προσέγγιση των συμμετεχόντων θα γίνει μέσω προσκλήσεων, συνοδευόμενων από ενημερωτικό υλικό και δομημένες φόρμες τοποθέτησης, οι οποίες θα καθοδηγούν τους φορείς σχετικά με όσες πληροφορίες πρόκειται να τους ζητηθούν κατά την 1η διαβούλευση. Αποτελέσματα Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων της 1ης διαβούλευσης θα πραγματοποιηθεί στην ιστοσελίδα του ΣΒΑΚ και στη ΄Β φάση του συμμετοχικού σχεδιασμού.
Β’ Φάση Συμμετοχικού Σχεδιασμού 2η Θεματική Διαβούλευση για το ΣΒΑΚ Δήμου Ωραιοκάστρου: Αντικείμενο Η διαδικασία της 2ης διαβούλευσης προβλέπεται να έχει 2 στάδια και θα έχει συνολική διάρκεια 20 ημέρες. Στο πρώτο στάδιο, το οποίο θα πραγματοποιηθεί με τη μορφή διαδραστικού εργαστηρίου θα συμμετέχουν οι εμπλεκόμενοι φορείς σχετικοί με τις μεταφορές, οι θεσμικοί φορείς, οι εκπρόσωποι των πολιτών (μέσα από τις ομάδες / συλλόγους της τοπικής κοινωνίας) και μικρό πλήθος πολιτών. Στο πλαίσιο του 1ου σταδίου της δεύτερης διαβούλευσης θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της Α φάσης του συμμετοχικού σχεδιασμού, με έμφαση στα αποτελέσματα της διαδικασίας αυτό-αξιολόγησης. Οι στρατηγικοί στόχοι και το όραμα που θα προκύψουν από την ανάλυση και από τις τοποθετήσεις του δικτύου εμπλεκομένων φορέων, θα παρουσιαστούν σε αυτή την φάση. Στην συνέχεια θα παρουσιαστούν από την ομάδα έργου τα σενάρια κινητικότητας που διαμορφωθήκαν προκειμένου να επιτευχθούν οι στρατηγικοί στόχοι. Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να κάνουν τροποποιήσεις ή/και να προτείνουν επιπλέον σενάρια και σε επόμενο στάδιο να επιλέξουν το ιδανικότερο για αυτούς. Το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει και την δυναμική τροποποίηση των σεναρίων κινητικότητας από τους φορείς. Στο δεύτερο στάδιο, τα σενάρια κινητικότητας, μετά τις πιθανές τροποποιήσεις του πρώτου σταδίου, θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του ΣΒΑΚ και θα παραμείνουν προς ψήφιση μέχρι το πέρας της περιόδου διαβούλευσης. Στο εν λόγω στάδιο θα συμμετέχει όλη η τοπική κοινωνία. Συμμετέχοντες Οι εμπλεκόμενοι φορείς σχετικοί με τις μεταφορές, οι θεσμικοί φορείς και οι εκπρόσωποι των πολιτών (μέσα από τις ομάδες / συλλόγους της τοπικής κοινωνίας) θα συμμετέχουν στις διαδικασίες του 1ου σταδίου της 2ης διαβούλευσης. Στο 2ο στάδιο και μέσω της διαδικτυακής δημοσκόπησης θα συμμετέχει το σύνολο της τοπικής κοινωνίας. Μέθοδος Για τη διεξαγωγή της 2ης διαβούλευσης επιλέχθηκε η μέθοδος του Ανοικτού Συνεδρίου για το πρώτο στάδιο και η ανάρτηση της πληροφορίας και η Διαδικτυακή Δημοσκόπηση στην πλατφόρμα του ΣΒΑΚ στο δεύτερο στάδιο. Η προσέγγιση των συμμετεχόντων θα γίνει μέσω προσκλήσεων, με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δελτίο τύπου και προβολή σε τοπικά μέσα επικοινωνίας. Αποτελέσματα Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων της 2ης διαβούλευσης θα πραγματοποιηθεί στην ιστοσελίδα του ΣΒΑΚ και στην ΄Γ φάση του συμμετοχικού σχεδιασμού
Γ’ Φάση Συμμετοχικού Σχεδιασμού 3η Θεματική Διαβούλευση για το ΣΒΑΚ Δήμου Ωραιοκάστρου: Αντικείμενο Στο πλαίσιο της τρίτης διαβούλευσης θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της Β φάσης του συμμετοχικού σχεδιασμού. Το επικρατέστερο σενάριο θα εξειδικευθεί και θα παρουσιασθεί στους συμμετέχοντες. Το βασικό αντικείμενο της 3ης διαβούλευσης αποτελεί η διαμόρφωση των μέτρων του ΣΒΑΚ που θα υλοποιήσουν όσα περιγράφει το επικρατέστερο σενάριο κινητικότητας. Η τοπική κοινωνία θα διαβουλευθεί σχετικά με το είδος των μέτρων, τον τρόπο εφαρμογής και τα χαρακτηριστικά τους, όπου αυτά παρουσιάζουν εναλλακτικές λύσεις, ενώ θα έχουν την δυνατότητα να προτείνουν ενδεικτικά σημεία χωροθέτησης των μέτρων. Η 3η φάση συμμετοχικού σχεδιασμού για το ΣΒΑΚ Δήμου Ωραιοκάστρου θα διαρκέσει 20 ημέρες. Συμμετέχοντες Στη διαδικασία της 3ης διαβούλευσης θα συμμετάσχουν οι εμπλεκόμενοι φορείς σχετικοί με τις μεταφορές, οι θεσμικοί φορείς, οι εκπρόσωποι των πολιτών (μέσα από τις ομάδες / συλλόγους της τοπικής κοινωνίας) και οι πολίτες. Μέθοδος Για την διεξαγωγή της 3ης διαβούλευσης επιλέχθηκε η μέθοδος του ανοιχτού συνεδρίου, και η ανάρτηση της πληροφορίας στην πλατφόρμα σε συνδυασμό με την Διαδικτυακή δημοσκόπηση. Αποτελέσματα Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων της 3ης διαβούλευσης θα πραγματοποιηθεί στην ιστοσελίδα του ΣΒΑΚ και στην ΄Δ φάση του συμμετοχικού σχεδιασμού.
Δ’ Φάση Συμμετοχικού Σχεδιασμού Συναντήσεις εργασίας με Φορείς για το ΣΒΑΚ Δήμου Ωραιοκάστρου Στο πλαίσιο του ΣΒΑΚ, η ομάδα έργου μπορεί να πραγματοποιήσει διμερείς συναντήσεις με επιλεγμένους φορείς που έχουν ιεραρχηθεί σε υψηλό βαθμό σημασίας για το ΣΒΑΚ (σύμφωνα με την αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε από την ομάδα έργου). Για τους εν λόγω φορείς θα διερευνηθούν οι πληροφορίες που μπορούν να προσφέρουν για την πόλη και το σύστημα κινητικότητας, τα προβλήματα και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην δραστηριότητες τους εντός πόλης και τον προγραμματισμό / σχεδιασμό που έχουν για τα επόμενα έτη και μπορεί να επηρεάσει την λειτουργία του συστήματος. Οι συναντήσεις με τους «Κύριους φορείς» θα γίνουν με την μέθοδο των ομάδων εργασίας (συναντήσεις στρογγυλής τραπέζης). Δεν ορίζεται συγκεκριμένη περίοδος διεξαγωγής των συναντήσεων, καθώς αυτές εξαρτώνται από την διαθεσιμότητα των εν λόγω φορέων. Διαδικτυακή δημοσκόπηση έρευνας μετακινήσεων Στην προσπάθεια ιχνηλάτησης των βασικών χαρακτηριστικών μετακίνησης των κατοίκων της πόλης, αλλά και εύρεσης των βασικών παραγόντων καθορισμού των επιλογών αλλά και των ίδιων των επιλογών των μετακινούμενων, θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακή έρευνα μετακινήσεων μέσω της πλατφόρμας του ΣΒΑΚ. Για την υποστήριξη της διαδικασίας συλλογής των απαντήσεων και ως εκ τούτου τη βελτιστοποίηση των εξαγόμενων αποτελεσμάτων θα αξιοποιηθεί το δίκτυο εμπλεκομένων φορέων και τα μέλη που τα απαρτίζουν. Συγκεκριμένα το δίκτυο εμπλεκομένων φορέων θα αναλάβει να κοινοποιήσει τη διεξαγωγή της έρευνας στα social media και στο μητρώο μελών του, προκειμένου να ενημερωθεί και να υποστηρίξει τη διαδικασία μεγαλύτερο ποσοστό της τοπικής κοινωνίας.

Σχηματικά το Πλάνο Εμπλοκής Συμμετεχόντων παρουσιάζεται στον παρακάτω Πίνακα..

Πίνακας 1: Σύνοψη Πλάνου εμπλοκής συμμετεχόντων για το ΣΒΑΚ Ωραιοκάστρου

Πλάνο Εμπλοκής Συμμετεχόντων
Α’ Φάση Β’ Φάση Γ Φάση Δ Φάση
Αντικείμενο
Ενημέρωση για το ΣΒΑΚ, την διαδικασία με την οποία θα εκπονηθεί και τους τρόπους  με τους οποίους οι φορείς μπορούν να συνεισφέρουν. Τοποθετήσεις φορέων σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και τους στόχους τους. Αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης του συστήματος κινητικότητας του Ωραιοκάστρου από τους φορείς Οριστικοποίηση από τους φορείς του οράματος και των στρατηγικών στόχων που διαμορφώθηκαν με βάσει τα προβλήματα που αναδείχθηκαν στην Α Φάση. Παρουσίαση εναλλακτικών σεναρίων κινητικότητας και αξιολόγηση τους. Διαβούλευση σεναρίων με τους πολίτες Παρουσίαση των αποτελεσμάτων της Β φάσης. Παρουσίαση του προσχεδίου μέτρων του ΣΒΑΚ, σύμφωνα με το επικρατέστερο σενάριο κινητικότητας. Αξιολόγηση του προσχεδίου μέτρων από τους φορείς. Διαβούλευση του προσχεδίου με τους πολίτες. Συναντήσεις με «ειδικούς φορείς» και συζήτηση για συλλογή δεδομένων / πληροφοριών για το υφιστάμενο σύστημα κινητικότητας ή και για το σχεδιασμό νέων μέτρων. Διαδικτυακή έρευνα για τα χαρακτηριστικά μετακινήσεων των πολιτών.
Συμμετοχή
Ομάδα Έργου Ομάδα Έργου Ομάδα Έργου Ομάδα Έργου
Δίκτυο Εμπλεκομένων Δίκτυο Εμπλεκομένων Δίκτυο Εμπλεκομένων Δίκτυο Εμπλεκομένων
Πολίτες Πολίτες Πολίτες Πολίτες
Υπόμνημα
Χρώμα Συμμετοχής Χρώμα Μη-Συμμετοχής
Μέθοδοι Συμμετοχικού Σχεδιασμού
Διαδραστικό Εργαστήριο Συναντήσεις Εργασίας Ανοικτό συνέδριο Διαδικτυακή Διαβούλευση Ανοικτό συνέδριο Διαδικτυακή Διαβούλευση Συναντήσεις εργασίαςΔιαδικτυακή δημοσκόπηση
Εργαλεία Συμμετοχικού Σχεδιασμού
Στρογγυλές τράπεζες Έντυπα χορήγησης δεδομένων Προσκλήσεις Ενημερωτικό Υλικό Φόρμα τοποθέτησης Προσκλήσεις Ανακοινώσεις Ανάρτηση Ενημερωτικού Υλικού Πλατφόρμα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης   Προσκλήσεις Ανακοινώσεις Ανάρτηση Ενημερωτικού Υλικού Πλατφόρμα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης Προσκλήσεις Συναντήσεις στρογγυλής τραπέζης Πλατφόρμα διαδικτυακής δημοσκόπησης

Κανόνες Συμμετοχής

Καθορισμός παραμέτρων συμμετοχής

  • Η επιλογή των συμμετεχόντων γίνεται βάσει του βαθμού εμπλοκής τους στο εξεταζόμενο σύστημα αστικής κινητικότητας. Οι κατηγορίες των συμμετεχόντων διακρίνονται κατά βάση σε παρόχους μεταφορικού έργου, σε ομάδες που επηρεάζονται από το σύστημα και στο σύνολο της κοινωνίας. Κάθε επιχείρηση, οργανισμός, σύλλογός ή ομάδα που δεν περιλαμβάνεται στο πλάνο συμμετοχικού σχεδιασμού έχει δικαίωμα να εμπλακεί μετά από συνεννόηση με τον Ομάδα Έργου του ΣΒΑΚ.
  • Η εμπλοκή των συμμετεχόντων γίνεται σε διακριτές φάσεις, οι οποίες καθορίζονται από την Ομάδα Έργου του ΣΒΑΚ και αποτυπώνονται στην Στρατηγική συμμετοχικού σχεδιασμού. Η μορφή, οι φάσεις, οι αρμοδιότητες και ο βαθμός συμμετοχής κάθε εμπλεκόμενου περιγράφονται στη στρατηγική.

Υποχρεώσεις Ομάδας Έργου

Η ομάδα έργου του ΣΒΑΚ,

  • θα ενημερώσει το Δίκτυο Εμπλεκόμενων Φορέων σχετικά με τις Αρχές της Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, τη διαδικασία εκπόνησης Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας και την αξία του Συμμετοχικού Σχεδιασμού στην εκπόνηση ανάλογων στρατηγικών σχεδίων.
  • αναλαμβάνει να επικοινωνεί με το δίκτυο συμμετεχόντων στην εκπόνηση του ΣΒΑΚ και να τους ενημερώνει για τις δράσεις κάθε σταδίου υλοποίησης.
  • είναι υπεύθυνη για την απάντηση των ερωτημάτων, την παροχή διευκρινήσεων και την καθοδήγηση των συμμετεχόντων, όταν αυτό χρειασθεί.
  • είναι υπεύθυνη για τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων κάθε δράσης συμμετοχικού σχεδιασμού.
  • θα παρέχει ανάλογες ευκαιρίες και δυνατότητες τοποθέτησης και συμμετοχής σε κάθε μέλος του δικτύου των συμμετεχόντων του ΣΒΑΚ.
  • Θα σέβεται και θα ενσωματώνει στο βαθμό του εφικτού κάθε άποψη /πρόταση /προτροπή των συμμετεχόντων, αρκεί αυτή να συμβάλει ουσιαστικά στην βιώσιμη λειτουργία του συστήματος κινητικότητας και να μην αντικρούει σε «στέρεα» (αποδεδειγμένα μέσω υπολογισμών ή/και μετρήσεων) συμπεράσματα.

Υποχρεώσεις Συμμετεχόντων

Το κάθε μέλος του δίκτυού των συμμετεχόντων για το ΣΒΑΚ,

  • Θα ορίσει τον εκπρόσωπο (και έναν αναπληρωτή του), ο οποίος θα είναι υπεύθυνος για την επικοινωνία με την ομάδα έργου
  • θα συμμετέχει στην εκπόνηση του ΣΒΑΚ, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζει το Πλάνο Εμπλοκής  των Συμμετεχόντων Φορέων
  • θα παρέχει τα δεδομένα και τις πληροφορίες που του ζητούνται, όταν αυτές είναι διαθέσιμες
  • πρέπει να λειτουργεί και να αποφασίζει με γνώμονα την συνεργασία αντί για τον ανταγωνισμό.

Πλαίσιο Επικοινωνίας

  • Η ομάδα έργου του ΣΒΑΚ είναι υπεύθυνη για την οργάνωση και την διαχείριση των επικοινωνιών
  • Κάθε εκπρόσωπος του Δικτύου Εμπλεκόμενων Φορέων οφείλει να συμπεριφέρεται με φιλικό και συνεργατικό τρόπο σε όλες τις δραστηριότητες του συμμετοχικού σχεδιασμού
  • Η αρχή του αμοιβαίου σεβασμού αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό για το γόνιμο και αποδοτικό διάλογο. Τα περιεχόμενα και οι θέσεις στις γραπτές και ρητές τοποθετήσεις των συμμετεχόντων θα πρέπει να εκφράζουν την άποψη του φορέα και όχι προσωπικές απόψεις.