Σενάρια Κινητικότητας: Αρχική διαμόρφωση των σεναρίων από την Ομάδα Έργου του Δήμου

Η ομάδα έργου του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) του Δήμο Ωραιοκάστρου, διαμόρφωσε τρία εναλλακτικά σενάρια για τη ανάπτυξη του μελλοντικού συστήματος κινητικότητας της περιοχής. Η διαμόρφωση των σεναρίων αποτελεί προϊόν των αποτελεσμάτων της ανάλυσης των υφιστάμενων συνθηκών κινητικότητας αλλά και της αξιολόγησης των αναγκών και των προβλημάτων του συστήματος που υπαγορεύτηκαν κατά της διάρκεια της 1ης θεματικής διαβούλευσης από το δίκτυο εμπλεκομένων φορέων.

Ένα σενάριο κινητικότητας προδιαγράφει την προτεραιότητα (ή και τις προτεραιότητες) που θα δοθεί(ούν) στο σχεδιασμό των μέτρων αστικής κινητικότητας. Θα αποτελέσει με άλλα λόγια τον οδηγό στον οποίο θα  βασιστεί ο Δήμος για την υλοποίηση μέτρων και την εφαρμογή ρυθμιστικών διατάξεων για τις υποδομές του κοινόχρηστου χώρους της πόλης.

Σενάριο Α

Προτεραιότητα στην αναβάθμιση των συνθηκών εξυπηρέτησης των ήπιων μορφών κινητικότητας για την εξασφάλιση της ασφαλούς και απρόσκοπτης προσβασιμότητας όλων, στα σημεία ενδιαφέροντος και τη βελτίωση της αισθητικής εικόνας του κοινόχρηστου χώρου.

Η έκταση του Ωραιοκάστρου σε συνδυασμό με το γεγονός της συγκέντρωσης της εμπορικής και κοινωνικής δραστηριότητας του οικισμού σε συγκεκριμένη περιοχή περί των οδών Δημοκρατίας – Κομνηνών – Υψηλάντου – Μεγ. Αλεξάνδρου καθώς και του γραμμικού άξονα της Λεωφόρου Δημοκρατίας από τη Βας. Γεωργίου ως τη Θεσσαλονίκης, επιτρέπει τη διαμόρφωση κατάλληλων υποδομών άμεσα εστιασμένων στην προώθηση των μορφών μετακίνησης του συγκεκριμένου σεναρίου. Παράλληλα μπορεί να λειτουργήσουν και μέτρα σχετικά με την εισαγωγή έξυπνων συστημάτων κινητικότητας και δημοσίων συγκοινωνιών που δύναται να εξυπηρετήσουν εμμέσως το περιεχόμενο του σεναρίου αλλά και τους ευρύτερους στόχους του ΣΒΑΚ.

Η αναβάθμιση των συνθηκών ήπιας μετακίνησης μπορεί ενδεικτικά να επιτευχθεί με τη δημιουργία:

  • Δημιουργία δικτύου πεζοδρομίων σύμφωνα με τις απαιτούμενες προδιαγραφές για τη σύνδεση των σημείων ενδιαφέροντος του οικισμού
  • Ποιοτική αναβάθμιση των υφιστάμενων πεζοδρομίων προκειμένου να πληρούν τις προδιαγραφές ασφαλείας και προσβασιμότητας για όλους
  • Αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις και προμήθεια αστικού εξοπλισμού κατά μήκος των δικτύων πεζοδρομίων που θα βελτιώνουν την ελκυστικότητα αλλά και το αίσθημα ασφαλείας των διαδρομών (οδοφωτισμός, έργα πρασίνου, εξοπλισμός ανάπαυσης)
  • Προσαρμογή του κοινόχρηστου χώρου στις ανάγκες των χρήσεων γης και των αναπτυσσόμενων δραστηριοτήτων των περιοχών (ήπια κυκλοφορία και ευρύχωρα πεζοδρόμια σε γειτονιές, σχολεία και εμπορικές περιοχές, ισόνομη κατανομή σε περιοχές έλλειψης χώρου κ.ά.)
  • Συνθήκες προώθησης των ποδηλάτων, όπου αυτό είναι εφικτό και σκόπιμο. – Δημιουργία κατάλληλης υποδομής σε περιοχές με κατάλληλο ανάγλυφο και χρήσεις γης
  • Αποτελεσματική ενημέρωση για τις διαθέσιμες διαδρομές και τον απαιτούμενο χρόνο μετάβασης, καθώς και των χρήσεων που εντοπίζονται κατά μήκος των συγκεκριμένων διαδρομών
  • Βελτίωση των συνθηκών οδικής ασφάλειας για πεζούς και ποδηλάτες στις διασταυρώσεις
  • Παροχή δημόσιων χώρων στάθμευσης για τα ποδήλατα
  • Ενδεχόμενη εισαγωγή ζωνών 30 km/h, ακόμα και σε τμήματα του κύριου οδικού δικτύου
  • Εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης όλων των ηλικιακών ομάδων για τα οφέλη και τα πλεονεκτήματα που επιφέρουν στην υγεία η πεζή μετακίνηση και το ποδήλατο, κυρίως όσον αφορά τις εσωτερικές μετακινήσεις
  • Προτεραιότητα στην κυκλοφορία ηλεκτρικών οχημάτων

Σενάριο Β

Προτεραιότητα στη βελτίωση και αναβάθμιση της εξυπηρέτησης από τις δημόσιες συγκοινωνίες εντός και εκτός του οικισμού με την παράλληλη δημιουργία απαιτούμενων υποστηρικτικών δομών που θα εγγυώνται την απρόσκοπτη μετακίνηση των κατοίκων από και προς τους τερματικούς σταθμούς και τις στάσεις

Το σενάριο περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός συστήματος δημόσιων συγκοινωνιών που να εξυπηρετεί αποτελεσματικά τις μετακινήσεις τόσο εντός του Ωραιοκάστρου, όσο και τη σύνδεση με την ευρύτερη Μητροπολιτική περιοχή, αποσκοπώντας στο δραστικό περιορισμό της χρήσης του ΙΧ από τους κατοίκους του Ωραιοκάστρου. Η δόμηση του συγκεκριμένου συστήματος βασίζεται στην προώθηση των συνδυασμένων μετακινήσεων με οχήματα αστικών συγκοινωνιών προσβάσιμων σε όλους και τεχνολογίας χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Απαιτείται η δρομολόγηση ενός μέσου μαζικής μεταφοράς που θα εξυπηρετεί τις μετακινήσεις με σκοπό την εργασία και τη διασκέδαση που έχουν στη συντριπτική πλειοψηφία προορισμό τη Θεσσαλονίκη. Το σημείο εκκίνησης του συγκεκριμένου μέσου θα ήταν σκόπιμο να βρίσκεται πλησίον σταθμού park n ride προκειμένου να σταθμεύουν εκεί τα ΙΧ κάτοικοι της περιοχής και των οικισμών πλησίον του Ωραιοκάστρου. Παράλληλα θα πρέπει να δρομολογηθεί και ένα ευέλικτο σύστημα αστικής συγκοινωνίας που θα συνδέει το Ωραιόκαστρο με τους γύρω οικισμούς αλλά και τοπικής εμβέλειας με μικρά ηλεκτροκίνητα οχήματα που θα κινούνται εντός του οικισμού και θα συνδέουν τα σημεία ενδιαφέροντος του Ωραιοκάστρου. Για τις συγκεκριμένες ανάγκες (εντός του Ωραιοκάστρου) μπορεί να επιστρατευτεί σύστημα ηλεκτρικών κοινόχρηστων ποδηλάτων. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεσματικότητας του συνολικού συστήματος είναι και η αξιόπιστη και δυναμική πληροφόρηση των μετακινούμενων. Ενδεικτικά μέτρα που πλαισιώνουν το περιεχόμενο του σεναρίου είναι:

  • Δρομολόγηση μέσου μαζικής μεταφοράς για την εξυπηρέτηση της σύνδεσης με την ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή
  • Διαμόρφωση του κοινόχρηστου χώρου για την αποδοτικότερη ένταξη των Δημοσίων Συγκοινωνιών (λεωφορειολωρίδες, στάσεις με κατάλληλο εξοπλισμό και κατάλληλη γεωμετρική διαμόρφωση για την πρόσβαση των οχημάτων)
  • Σύνδεση του μέσου μεταφοράς με δομές υπό την έννοια της διατροπικότητας που θα βελτιστοποιούν την ελκυστικότητά του (π.χ. σταθμοί Park n Ride, σύστημα κοινόχρηστων ποδηλάτων, τοπική συγκοινωνία)
  • Προμήθεια αστικών λεωφορείων που θα κινούνται με εναλλακτικά καύσιμα και κατά προτίμηση με ηλεκτρισμό
  • Προσαρμογή του στόλου των λεωφορείων της τοπικής συγκοινωνίας στις ανάγκες της πόλης (μέγεθος λεωφορείων)
  • Δημιουργία υποδομής φόρτισης οχημάτων

Το σενάριο περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός συστήματος δημόσιων συγκοινωνιών που να εξυπηρετεί αποτελεσματικά τις μετακινήσεις τόσο εντός του Ωραιοκάστρου, όσο και τη σύνδεση με την ευρύτερη Μητροπολιτική περιοχή, αποσκοπώντας στο δραστικό περιορισμό της χρήσης του ΙΧ από τους κατοίκους του Ωραιοκάστρου. Η δόμηση του συγκεκριμένου συστήματος βασίζεται στην προώθηση των συνδυασμένων μετακινήσεων με οχήματα αστικών συγκοινωνιών προσβάσιμων σε όλους και τεχνολογίας χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Απαιτείται η δρομολόγηση ενός μέσου μαζικής μεταφοράς που θα εξυπηρετεί τις μετακινήσεις με σκοπό την εργασία και τη διασκέδαση που έχουν στη συντριπτική πλειοψηφία προορισμό τη Θεσσαλονίκη. Το σημείο εκκίνησης του συγκεκριμένου μέσου θα ήταν σκόπιμο να βρίσκεται πλησίον σταθμού park n ride προκειμένου να σταθμεύουν εκεί τα ΙΧ κάτοικοι της περιοχής και των οικισμών πλησίον του Ωραιοκάστρου. Παράλληλα θα πρέπει να δρομολογηθεί και ένα ευέλικτο σύστημα αστικής συγκοινωνίας που θα συνδέει το Ωραιόκαστρο με τους γύρω οικισμούς αλλά και τοπικής εμβέλειας με μικρά ηλεκτροκίνητα οχήματα που θα κινούνται εντός του οικισμού και θα συνδέουν τα σημεία ενδιαφέροντος του Ωραιοκάστρου. Για τις συγκεκριμένες ανάγκες (εντός του Ωραιοκάστρου) μπορεί να επιστρατευτεί σύστημα ηλεκτρικών κοινόχρηστων ποδηλάτων. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεσματικότητας του συνολικού συστήματος είναι και η αξιόπιστη και δυναμική πληροφόρηση των μετακινούμενων. Ενδεικτικά μέτρα που πλαισιώνουν το περιεχόμενο του σεναρίου είναι:

  • Δρομολόγηση μέσου μαζικής μεταφοράς για την εξυπηρέτηση της σύνδεσης με την ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή
  • Διαμόρφωση του κοινόχρηστου χώρου για την αποδοτικότερη ένταξη των Δημοσίων Συγκοινωνιών (λεωφορειολωρίδες, στάσεις με κατάλληλο εξοπλισμό και κατάλληλη γεωμετρική διαμόρφωση για την πρόσβαση των οχημάτων)
  • Σύνδεση του μέσου μεταφοράς με δομές υπό την έννοια της διατροπικότητας που θα βελτιστοποιούν την ελκυστικότητά του (π.χ. σταθμοί Park n Ride, σύστημα κοινόχρηστων ποδηλάτων, τοπική συγκοινωνία)
  • Προμήθεια αστικών λεωφορείων που θα κινούνται με εναλλακτικά καύσιμα και κατά προτίμηση με ηλεκτρισμό
  • Προσαρμογή του στόλου των λεωφορείων της τοπικής συγκοινωνίας στις ανάγκες της πόλης (μέγεθος λεωφορείων)
  • Δημιουργία υποδομής φόρτισης οχημάτων
  • Προώθηση της χρήσης της Δημόσιας Συγκοινωνίας με δυναμικές και συστηματικές δράσεις ενημέρωσης

Σενάριο Γ

Βελτιστοποίηση της ροής της μηχανοκίνητης κυκλοφορίας με έξυπνα συστήματα και εφαρμογές οργάνωσης, διαχείρισης και αστυνόμευσης

Το σενάριο αφορά στη βελτιστοποίηση του οδικού δικτύου υπέρ των Ι.Χ. οχημάτων και των οχημάτων εμπορευματικών μεταφορών. Εκτιμά ότι η τεχνολογική πρόοδος θα έχει θετικό αντίκτυπο στην ασφάλεια της κυκλοφορίας και στην χωρητικότητα του συστήματος, με την έκταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων να προβλέπεται μικρότερη σε σχέση με τα μηχανοκίνητα μέσα του παρελθόντος. Το σενάριο πρόκειται να τονώσει οικονομικούς τομείς που σχετίζονται με μεταφορικές δραστηριότητες.

Περαιτέρω τομείς έμφασης είναι:

  • Επέκταση του οδικού δικτύου και διάνοιξη νέων οδών.
  • Μείωση των σημείων συμφόρησης.
  • Συντήρηση και αναβάθμιση του υφιστάμενου οδικού δικτύου και επεμβάσεις βελτίωσης της οδικής ασφάλειας σε κόμβους του οδικού δικτύου, με προτεραιότητα στα μελανά σημεία.
  • Βελτίωση της στάθμευσης με υποδομές σε χώρους εκτός οδού (πάρκινγκ).
  • Εφαρμογές συστημάτων παρακολούθησης και διαχείρισης της κυκλοφορίας (κάμερες παρακολούθησης κυκλοφορίας, δυναμική σηματοδότηση, πίνακες μεταβλητών μηνυμάτων κ.α).
  • Η ηλεκτροκίνηση θεωρείται ότι θα αυξηθεί στο μέλλον και θα υπάρξουν μέτρα για την υποστήριξη αυτού του είδους «καθαρής μετακίνησης».
  • Δράσεις ανανέωσης των δημόσιων και βιομηχανικών στόλων οχημάτων.
  • Δράσεις εξοικείωσης των πολιτών με τις νέες τεχνολογίες

Προκειμένου οι πολίτες να επιλέξουν το σενάριο κινητικότητας που θεωρούν πως θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής στην πόλη με τον καλύτερο τρόπο, ο Δήμος Ωραιοκάστρου πραγματοποίησε μια ποιοτική συγκριτική ανάλυση συγκεκριμένων κριτηρίων με σκοπό να γίνουν πιο κατανοητά τα χαρακτηριστικά κάθε σεναρίου.